Een verplichte AOV lost niets op voor kunstenaars e.a. zzp’ers

woensdag 25 maart 2026

Minister Thierry Aartsen heeft een voorstel naar de Tweede Kamer gestuurd voor een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen. Een overbodig voorstel dat niets oplost omdat het een generieke maatregel is. Hij doet net alsof iedere zelfstandige gelijk is. Dat we allemaal zwaar werk hebben en een grote kans lopen op arbeidsongeschiktheid. Ook wij als zelfstandige autonome kunstenaars.

Inleveren

Als dit plan wordt doorgevoerd moeten we straks 5,4 procent van ons inkomen inleveren voor die verplichte verzekering. Met een maximum van 171 euro. Stel je verdient 20.000 euro in een jaar, dan ben je 1080 euro, dat is 90 euro per maand kwijt aan iets waar je hoogstwaarschijnlijk nooit iets aan zal hebben. Je hebt immers ook nog een wachttijd van twee jaar voordat er een uitkering komt ter hoogte van 70% van het laatste inkomen met een maximum van het minimumloon. Het is niets meer dan een verkapte belasting en een manier om zelfstandigheid te ontmoedigen. Het lost geen enkel probleem op.

Welk probleem los je op met een verplichte AOV
Vorig jaar waren er plm. 820.000 werknemers die een uitkering kregen toen ze arbeidsongeschikt raakten. Van de 9,8 miljoen werkenden is dat bijna 9%. Van de 1,2 miljoen zelfstandigen die niet genoeg winst maakten om rond te kunnen komen, hebben nu zo’n 10.000 mensen een uitkering. Dat is minder dan 1%! Welk probleem los je dan op door die kleine groep zelfstandigen aan te pakken en op kosten te jagen? Zorg eerst maar eens dat er minder arbeidsongeschikten komen onder de reguliere werknemers!

Wat te doen

Wat kun je als zelfstandige kunstenaar doen:

• Probeer je belastbaar inkomen zo laag mogelijk te maken door alle aftrekposten te benutten.
• Als je samen met je partner een VOF hebt, onderzoek dan of je niet beide een verplichte verzekering moet afsluiten.
• Onderzoek of je van zelfstandige, ingeschreven bij de KvK, beter uit bent als je je laat uitschrijven en zogenaamde resultaatgenieter gaat worden; inkomsten uit overige werkzaamheden. In voorkomende gevallen kun je ondernemer blijven voor de BTW.
• Bij een hoog inkomen kun je onderzoeken of een BV wellicht uitkomst biedt.
• Onderzoek of het leveren van jouw kunst uitsluitend via het buitenland, bijvoorbeeld Duitsland of België, een voordeel kan bieden. In ieder geval is het voordeliger wat BTW betreft!
• Neem vooral de tijd, het zal waarschijnlijk niet eerder ingaan dan 2030 en zelfs dat is nog niet zeker omdat het UWV en de Belastingdienst de uitvoering op zich nemen.
• Neem in alles wat je onderzoekt ook het inkomen mee van je partner. Het kan maar zo zijn dat in jouw situatie een constructie mogelijk is die je ontslaat van verplichtingen. Zet samen met een deskundige alles op een rijtje en beslis dan.

Schenkkring

Wat wel een optie is om je vooral tijdens de eerste twee jaar van arbeidsongeschiktheid te voorzien van een inkomen, is een zogenaamde schenkkring. In de kunst- en cultuursector is er een speciaal fonds. Een schenkkring voor iedereen die werkt als zelfstandige in de creatieve culturele sector. Je kiest zelf het inkomen dat je wil verzekeren en van het maandelijkse bedrag dat je inlegt spaar je ook een deel. Meer informatie vind je op AOV Kunst & Cultuur. 

Onthoud en vergeet niet

Vergeet niet dat het initiatief van deze voorgenomen wet voortkomt uit het zogenaamde pensioenakkoord van 2019. Afspraken die zijn gemaakt tussen vakbonden en werkgevers zonder zelfstandigen daar in te betrekken.  De verplichting lost geen enkel probleem op voor de zelfstandige en is slechts een verhoging van lasten.