Waarom je jouw contract moet laten screenen

vrijdag 17 juli 2026

"We hadden geen contract. Alles ging op basis van goed vertrouwen." Het is een uitspraak die we bij de Beroeps Organisatie Kunstenaars (BOK) regelmatig horen. In de kunstwereld zijn samenwerkingen vaak persoonlijk. Kunstenaars en galeriehouders, curatoren, verzamelaars of opdrachtgevers kennen elkaar soms al jarenlang. Juist daardoor lijkt een schriftelijke overeenkomst soms overbodig.

Toch gaat het in de praktijk regelmatig mis. En juist die situaties belanden uiteindelijk bij ons. Problemen ontstaan vaak niet met de galeriehouder of opdrachtgever met wie je jarenlang prettig hebt samengewerkt, maar bijvoorbeeld wanneer een galerie wordt overgenomen of wanneer een nieuwe medewerker van het museum verantwoordelijk wordt voor de (financiële) afspraken. Wat ooit mondeling is afgesproken, blijkt dan ineens niet meer duidelijk of zelfs onbekend.

Maak duidelijke afspraken. Dat voorkomt een hoop ellende!

Onlangs nog ondersteunden wij een kunstenaar van wie meerdere werken nog in consignatie waren bij een galerie. De galerie was inmiddels verkocht en de nieuwe eigenaar verzekerde dat alles goed geregeld zou worden. Later bleek dat één kunstwerk was zoekgeraakt en twee andere werken, zonder medeweten of toestemming van de kunstenaar, voor onbepaalde tijd waren uitgeleend. Het kostte veel tijd en energie, telefoongesprekken en correspondentie om alle werken weer terug te krijgen. Gelukkig was een gang naar de rechter niet nodig, maar veel ellende kon voorkomen worden met duidelijke afspraken op papier.

Laat een contract controleren voordat je tekent

Sta je op het punt een consignatieovereenkomst, expositiecontract, licentieovereenkomst, opdracht- of koopcontract te ondertekenen? Laat het eerst door ons bekijken. Dat geldt zowel voor Nederlandstalige als Engelstalige contracten. 

De museumbezoeker stoot iets om, wat nu?

Een goed contract voorkomt niet alleen misverstanden, maar biedt ook duidelijkheid wanneer er onverhoopt iets mis gaat. Denk bijvoorbeeld aan schade tijdens transport, opslag of een tentoonstelling. Wie is op welk moment verantwoordelijk? Wie moet een schade melden? Binnen welke termijn? En wie draait uiteindelijk op voor de kosten? En wat als een bezoeker in een museum of galerie per ongeluk jouw kunstwerk omstoot? Dan moet de schade verhaald worden op de verzekeraar van de bezoeker, want vaak is de galerie of het museum alleen verzekerd voor ongelukjes door eigen personeel. Maar je kunt wél in een contract opnemen dat het museum jou binnen een redelijke termijn compenseert, ook wanneer daar de schadeloosstelling nog niet binnen is.

Wie is verantwoordelijk als er iets mis gaat?

Als je als kunstenaar een kunstwerk niet zelf kunt brengen en dus een transporteur inschakelt, spreek dan af dat de ontvanger direct, bij voorkeur op de afleverdatum, controleert of het werk schadeloos is aangekomen. Doe je dat niet en komt het werk niet heelhuids aan, dan kan het lastig worden om achteraf vast te stellen waar de schade is ontstaan. In zo'n situatie blijft de kunstenaar vaak met de schade en kosten zitten. 

Kleine bepalingen, grote gevolgen

Zo maar een paar voorbeelden waarom het verstandig is om een contract vooraf kritisch te laten beoordelen. Er zijn er nog veel meer. Ook met betrekking tot auteursrecht en persoonlijkheidsrechten. Kleine bepalingen kunnen grote financiële en juridische gevolgen hebben.

Gebruik ook de BOK-voorbeeldcontracten

Als BOK-lid kun je bovendien gebruikmaken van onze voorbeeldcontracten voor onder meer consignatie, exposities, licenties en andere veelvoorkomende afspraken. Je kunt deze aanpassen aan jouw specifieke situatie en vervolgens door ons laten controleren voordat je ze gebruikt.

Een contract is geen teken van wantrouwen. Integendeel: een goede overeenkomst zorgt ervoor dat beide partijen weten waar ze aan toe zijn. Dat geeft duidelijkheid, voorkomt misverstanden en beschermt zowel de kunstenaar als de andere partij. Zo kun jij je met een gerust hart richten op waar het echt om draait: het maken van kunst.