Een monument voor de omgekomen en vergeten vluchteling

dinsdag 9 februari 2021

Inleiding

Cordaid zet zich al jaren in voor hen die het zwaarst getroffen worden door armoede, ongelijkheid, klimaatverandering en conflicten. Ruim 1.6 miljard mensen leven in fragiele gebieden in zeer kwetsbare omstandigheden. Een recordaantal van bijna 80 miljoen mensen is ontheemd, op zoek naar een waardig leven. Deze zoektocht is niet zonder gevaar. Waar de meesten in eigen land of in een buurland bescherming zoeken, kiest een kleine groep voor de gevaarlijke overtocht over de Middellandse Zee naar Europa. Met gammele bootjes, in weer en wind, vertrouwend op mensensmokkelaars. Tienduizenden mannen, vrouwen en kinderen hebben dit de afgelopen jaren niet overleefd.

We mogen deze mensen niet vergeten. Daarom organiseert Cordaid sinds 2017 jaarlijks een herdenking in Den Haag, net als op verschillende plaatsen elders in het land. Dit doen we samen met verschillende Haagse partners, zoals de Haagse Gemeenschap van Kerken, STEK Den Haag, RK Church of Our Saviour, Unicef en Justice and Peace. De herdenkingen vonden elk jaar plaats op de hoek van de Hofvijver en Lange Poten waarbij werd gerefereerd aan het Christelijke feest van Allerzielen (op de eerste zondag in november). Door de coronamaatregelen werd vorig jaar gekozen voor een andere locatie, met beperkte aanwezigheid maar met een livestream uitzending voor een grotere groep.

Een monument in Den Haag

Het is voor Cordaid belangrijk dat vluchtelingen die vaak naamloos en in stilte stierven jaarlijks worden herdacht. Bij de herdenking van december 2020 pleitte Fr. Sjaak de Boer van RK Church of Our Saviour voor een nationaal monument voor de omgekomen en vergeten vluchteling. Een plek, vergelijkbaar met het monument voor de Onbekende Soldaat, voor herdenking, erkenning, reflectie en aanzet tot persoonlijke betrokkenheid. Een monument dat mensen bijeenbrengt om stil te staan bij de tienduizenden die omkwamen op zoek naar een veilige toekomst.

Er zijn elders in de wereld al verschillende van dit soort monumenten opgericht. Bijvoorbeeld het Angels Unawares, op het Sint Pieterplein in het Vaticaan, met verschillende kleinere replica’s zoals in Rome en Boston (Foto 1). Andere voorbeelden zijn het beeld van Bruno Catalano in Venetië en het monument voor vluchtelingen uit België tijdens de Eerste Wereldoorlog in Enschede.

Cordaid onderschrijft de oproep voor een monument voor de omgekomen en vergeten vluchteling in Den Haag, de internationale stad van vrede en recht. We zoeken hiervoor partners die met ons samenwerken om dit te realiseren, te beginnen met de gemeente Den Haag en UNHCR Nederland. Het monument heeft een ruime, centrale plek in de stad nodig, op de hoek van de Hofvijver waar de herdenking voor omgekomen vluchtelingen tot nu toe jaarlijks werd georganiseerd. Het kan ook een andere locatie in Den Haag zijn, mits er voldoende ruimte is voor de jaarlijkse herdenking.

De realisatie: oproep aan kunstenaars

Cordaid zoekt een kunstenaar die een plan van aanpak opstelt voor het bouwen en leveren van een kunstwerk dat als monument zal dienen. Het plan van aanpak en een kleine replica (maximaal 1 m2) van het monument worden geleverd ten laatste 31 maart 2021. Dat is fase 1. De replica alsook het uiteindelijke monument dienen onderhoudsvriendelijk, veilig en vandalismebestendig te zijn. In fase 2 wordt het monument in volle grootte gebouwd en ten laatste 25 oktober 2021 geleverd, op tijd voor de jaarlijkse herdenking op zondag 31 oktober, 2021.

Voor fase 1 is een budget van € 7.500 beschikbaar, voor fase 2 is de fondsenwerving voor een budget van € 50.000 in volle gang.

Geïnteresseerde kunstenaars worden gevraagd uiterlijk 24 februari 2021 te reageren per email gericht aan onderstaande contact persoon, met een concreet voorstel en budget voor fase 1 en fase 2. De overeenkomst voor fase 1 zal ingaan per 1 maart, 2021, en loopt tot 31 maart, 2021. Het voorstel is maximaal 4 pagina’s lang en heeft als titel: “Cordaid Monument Vluchtelingen”.

Contactpersoon 

Cordaid, Bob van Dillen. Bereikbaar per email op: BVD at Cordaid Den Haag, 2 februari, 2021