De rol van de curator. Wat vind jij?

vrijdag 24 januari 2014

Iemand moet de tentoonstelling samenstellen, daarom hebben musea en presentatie-instellingen een curator. Is het een fulltime job? Of kan een galeriehouder, een kunstrecensent of een docent aan de kunstacademie of kunstgeschiedenis  het er naast doen? Lees mee en oordeel.

Bezuinig niet of zo min mogelijk op het werk van de kunstenaar
Presentatie-instellingen moeten sluiten, fondsen hebben minder te besteden en het aantal uitgeschreven kunstopdrachten door overheden is in korte tijd rap verminderd. Als er bezuinigd wordt in de kunstsector, dan zou dat als laatste en bij voorkeur helemaal niet ten koste moeten gaan van het werk van de kunstenaar.

Welke meerwaarde heeft een vaste curator?
Welke meerwaarde heeft een vaste curator ten opzichte van een docent aan een van de academies die het er freelance bij doet? De volgende keer vraag je een andere gastcurator en kan de docent elders in het land een expositie samenstellen. Juist die variatie maakt het voor vaste bezoekers aantrekkelijk om het museum vaker te bezoeken. Telkens spreek je het netwerk en de smaak van een ander in de kunstwereld aan.

Waarom geen kunstenaar als curator?
Voor de goede orde: het is niet zo dat ik conservatoren en educatief medewerkers graag vervangen zie worden door vrijwilligers. Dat is het andere uiterste. Het gaat me specifiek om de rol van de curator. Laat het wel iemand uit de kunstwereld zijn. En waarom geen kunstenaar die andere kunstenaars uitkiest? Natuurlijk, gebeurt dit al af en toe, maar wat ons betreft nog veel te weinig. Uiteraard spreek je af dat hij niet zijn eigen werk selecteert, zoals bij een prijs de winnaar niet tevens jurylid mag zijn.

Meer variatie met gastcuratoren
Met gastcuratoren heb je meer variatie en maken meer kunstenaars een kans om geselecteerd te worden. Onlangs zat ik recht tegenover een vaste curator van een regionaal museum die elk initiatief van buitenaf als een bedreiging ervaart. Hij zat er niet voor de bezoekers van het museum, maar voor zichzelf. Hij zag zijn werk als volgt: jonge kunstenaars er uitpikken bij kunstbeurzen, die dan over een jaar of vijf misschien naam en faam gemaakt hebben. Zodat de curator kan zeggen dat hij een kunstenaar heeft ontdekt. Terwijl het samenstellen van een interessante  expositie voor de bezoekers toch het uitgangspunt zou moeten zijn.

Wat vindt de kunstwereld?
Wim van Krimpen (1941), bekleedde diverse bestuursfuncties in de kunstwereld onder andere bij het Mondriaanfonds, was directeur van het Gemeentemuseum Den Haag, het Fries Museum, de Kunsthal in Rotterdam en was galeriehouder.

“Voor klassieke kunst in grote musea heb je curatoren nodig met specialistische kennis over een kunstenaar of een stroming in de kunstgeschiedenis. Zij beheren ook de collectie. Tegenwoordig heb je door de mondialisering geen vaste stromingen meer. Het is veel breder geworden. Voor één curator is het niet te overzien. Per onderwerp vraag je een andere curator. Het Fries Museum en Het Van Abbemuseum zijn de trend al aan het zetten met gastcuratoren.”

Annelien Kers (1983), kunstenares, galeriehouder van Kers Gallery in Amsterdam, organiseert kunstveilingen van Amsterdam tot aan Miami en maakte in december 2013 haar debuut als curator bij kunstruimte TETEM in Enschede.

“Geweldig initiatief om vaker met gastcuratoren te werken. Uiteraard kun je bij een galeriehouder aanvoeren dat zijn of haar eigen stal vooral de gelegenheid krijgt om te exposeren – dat er sprake is van een dubbele agenda. In mijn geval was er bij TETEM eerst een open call. Kunstenaars konden zich zelf opgeven, dus kwamen niet meteen uit mijn netwerk. Je kunt daar ook afspraken over maken.”

Wat vind jij?
We zijn erg benieuwd naar de meningen van kunstenaars en anderen over de rol van de (gast)curator. Heb je daar zelf ervaringen mee of ideeën over die je met ons wil delen? Laat het weten door hieronder te reageren of stuur een e-mailtje naar redactie(at)boknet.nl